Question 1

Bir web sitesi ne kadara mal olur?

Accepted Answer

Sitede fiyat listesi yayınlamıyoruz, çünkü aynı başlık altında birbirinden çok farklı işler var: beş sayfalık bir tanıtım sitesiyle üç yüz ürünlü bir e-ticaret aynı kalem değil. Fiyatı belirleyen şey sayfa sayısı, içeriği kimin yazacağı, entegrasyon gerekip gerekmediği ve çok dilli olup olmayacağı. Görüşmede bu dördünü netleştirip tek bir rakam veriyoruz; sonradan kalem eklemiyoruz. Kapsam sizin isteğinizle genişlerse onu da başlamadan konuşuyoruz.

Question 2

Ne kadar sürede teslim ediyorsunuz?

Accepted Answer

Tasarım ve kodlama tarafı kurumsal sitede üç ile altı hafta, e-ticarette daha uzun. Ama bu takvimin tamamı değil: sayaç metin ve fotoğraf beklerken duruyor ve gecikmelerin ağırlığı oradan çıkıyor. Otuzdan fazla teslimin ardından şunu rahatlıkla söyleyebiliyoruz: gecikmelerin neredeyse tamamı aynı cümleden çıkıyor — "içerikleri yarın gönderiyorum". Kesin tarihi elinizde ne olduğunu gördükten sonra veriyoruz.

Question 3

Kaç revizyon hakkım var?

Accepted Answer

Ana sayfa taslağında iki tur. Üçüncü tura gelindiğinde değişen şey genellikle tasarım değil karar oluyor — sayfanın kime ne söylediği değişiyor — ve onu revizyon olarak değil, yeniden oturup konuşarak çözüyoruz. İç sayfalar ana sayfa onaylandıktan sonra çiziliyor; onay öncesi dönen bir renk ya da tipografi kararı bütün sayfaları baştan çizdiriyor, bu yüzden sırayı bozmuyoruz.

Question 4

İçerikleri siz mi yazıyorsunuz?

Accepted Answer

İsterseniz yazıyoruz. Yöntem şu: işi bize anlatırsınız, biz taslağa çeviririz, siz düzeltirsiniz. Tamamen sizin yerinize uydurmuyoruz çünkü sektörünüzü sizden iyi bilmemiz mümkün değil; özellikle teknik terimlerde ve müşterinizin gerçekten kullandığı kelimelerde sizin düzeltmeniz şart. Ürün fotoğrafı çekmiyoruz, video prodüksiyonu yapmıyoruz.

Question 5

Hangi şehirlerde çalışıyorsunuz?

Accepted Answer

Ofisimiz Denizli'de. Aydın, Muğla, Uşak, Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya, İzmir ve Antalya'da da çalışıyoruz. Web işinin büyük kısmı uzaktan yürüyor; yerinde keşif gereken işlerde araç mesafesindeki illere gidiyoruz. Listede olmayan iller için de telefonla değerlendirme yapıyoruz — belirleyici olan mesafe değil, işin yerinde görülmeyi gerektirip gerektirmediği.

Question 6

Hazır tema mı kuruyorsunuz?

Accepted Answer

Duruma göre — ikisini de yapıyoruz. WordPress ve benzeri sistemlerde hazır tema da kuruyoruz, gerektiğinde temayı sıfırdan da yazıyoruz. Belirleyen şey sitenin taşıyacağı yük: beş sayfalık, içeriği yılda bir değişen bir işletmede hazır tema doğru karardır ve oraya özel tasarım satmıyoruz. Tema, aynı tipten sekiz on kaydı geçtiğiniz ve o tipin dörtten fazla alanı olduğu yerde kırılıyor; şube, hizmet ya da bayi sayfaları çoğaldığında bir kural değişikliği hepsini tek tek açmanızı gerektiriyor. Hazır tema kurduğumuz işlerde kullanılmayan eklentileri ayıklıyor, düzenlemeleri alt temaya yazıyoruz — böyle yapılmazsa aylarca yapılmış rötuşlar tek bir tema güncellemesinde siliniyor.

Question 7

WordPress mi yoksa kendi altyapınız mı daha iyi?

Accepted Answer

Belirleyen şey içeriği kimin, ne sıklıkla değiştireceği. Haftada bir yazı ya da ürün girecek belirli bir kişi varsa WordPress doğru araç: panel tanıdık, o kişi bir saatlik eğitimle kullanmaya başlıyor. İçerik yılda birkaç kez değişiyorsa ve o değişikliği zaten bize söyleyecekseniz panel bir işe yaramıyor; kimsenin girmediği bir yönetim paneli bakım yükünden başka bir şey değil. Öyle işlerde sayfaları hazır HTML olarak üretiyoruz.

Question 8

Site telefonda düzgün görünecek mi?

Accepted Answer

Mobil görünüm masaüstüyle aynı anda çiziliyor, sonradan uyarlanmıyor. Teslim öncesi son kontrolü tarayıcının cihaz simülasyonunda değil elimizdeki gerçek telefonlarda yapıyoruz, çünkü simülatörün göstermediği şeyler var: iOS'ta adres çubuğu kaydırırken büzülüyor ve ekran yüksekliği değişiyor, form alanı 16 pikselin altındaysa Safari sayfayı kendiliğinden yakınlaştırıyor. Bunlar masaüstünde hiç görünmüyor.

Question 9

Sitemi başka bir yerden taşıyabilir misiniz?

Accepted Answer

Taşıyoruz. Taşımada asıl mesele dosyalar değil adresler: eski sitedeki her URL'nin yeni sitede bir karşılığı olmalı, olmayanlar da doğru yere yönlendirilmeli. Bu yapılmazsa Google'ın yıllardır bildiği adresler 404 vermeye başlıyor ve o sayfaların sıralaması sıfırlanıyor. Taşımadan önce eski sitenin adres listesini çıkarıyoruz. DNS değişikliğinin her yere yayılması bir günü bulabildiği için geçişi sitenin en sakin saatine alıyoruz.

Question 10

Siteyi kendim güncelleyebilir miyim?

Accepted Answer

İçerik güncellemesi gerektiren sayfalar için panel kuruyoruz ve nasıl kullanılacağını teslimde gösteriyoruz. Panel kurulup kurulmayacağı da işin gereksinimine bağlı — yukarıdaki WordPress sorusunda anlattığımız ayrım burada geçerli. İsterseniz güncellemeleri bakım paketiyle biz yapıyoruz.

Question 11

Google'da ilk sıraya çıkarır mısınız?

Accepted Answer

Hayır, garanti vermiyoruz — kimse veremez, sıralamayı Google belirliyor ve algoritma kimseye açık değil. Garanti veren bir teklif gördüğünüzde o teklifi değil, garantinin nasıl ölçüleceğini sorun; genelde cevap "kendi firma adınızda ilk sıra" gibi zaten olacak bir şey çıkıyor. Bizim verdiğimiz şey iş: teknik altyapının kurulması, hangi aramalarda çıkmanız gerektiğinin veriyle çıkarılması, o aramalara cevap veren içeriğin yazılması ve her ay ne değiştiğinin Search Console verisiyle raporlanması.

Question 12

SEO ayrı bir paket mi, siteye dahil mi?

Accepted Answer

Teknik SEO teslim edilen sitenin içinde geliyor: her sayfanın kendi başlığı, açıklaması ve canonical adresi, yapılandırılmış veri, otomatik üretilen sitemap ve JavaScript çalışmadığında bile okunabilen bir içerik gövdesi. Bunlar sonradan satılan bir paket değil. Ayrı olan şey süreklilik: içerik üretimi, rakip takibi ve aylık raporlama SEO hizmeti kapsamında yürüyor. Sonradan eklenen SEO, baştan kurulmuş olanın yerini tutmuyor.

Question 13

ChatGPT ve Gemini'de çıkmak için ne yapılıyor?

Accepted Answer

Yapay zekâ aramaları klasik sıralamadan farklı çalışıyor: on mavi bağlantı değil tek bir cevap geliyor ve o cevabın içinde ya adınız geçiyor ya geçmiyor, arada sıralama yok. Yapılabilecek şey siteyi alıntılanabilir hâle getirmek — firma künyesini makine okunabilir bir dosyada tek bir yerde tutmak, her sayfaya net bir cevap bloğu koymak ve cümleleri sayfadan koparıldığında da doğru kalacak şekilde yazmak. Burada da garanti yok: hangi kaynağın gösterileceğine modeli çalıştıran taraf karar veriyor.

Question 14

Google İşletme Profili kaydını da yapıyor musunuz?

Accepted Answer

Yapıyoruz. Kaydı açıyor, doğrulamayı takip ediyor, künyeyi sitedeki adres ve telefonla harfi harfine aynı hâle getiriyoruz — iki kayıt arasındaki tek harflik fark bile Google'ın ikisini farklı işletme sayması için yeterli. Doğrulama artık ağırlıklı olarak kesintisiz çekilmiş bir video istiyor; tabelası ve ayrı girişi olan bir dükkânda tek seferde geçiyor, ev adresli işletmelerde reddedilebiliyor ve orada hizmet alanı kaydına geçiliyor. Yandex ve Bing kayıtları da aynı işin parçası.

Question 15

Yeni site kurunca eski sıralamalarım gider mi?

Accepted Answer

Adres yapısı korunur ve yönlendirmeler doğru kurulursa gitmez; kurulmazsa gider. En sık yapılan hata eski adresleri hiç listelememek: yeni site yayına alınıyor, Google'ın yıllardır bildiği yüzlerce adres 404 vermeye başlıyor ve o sayfaların birikmiş değeri siliniyor. Taşımadan önce eski sitenin tüm adreslerini çıkarıp her birine karşılık belirliyoruz. Geçişten sonraki birkaç hafta Search Console'da tarama hatalarını izliyoruz.

Question 16

Alan adı ve hosting kimin adına kayıtlı oluyor?

Accepted Answer

Sizin adınıza. Ajans değiştirseniz bile alan adınız sizde kalır ve devri için bizden izin istemezsiniz. Bunu ayrıca söylüyoruz çünkü sektörde aksi yaygın: ajansın kendi adına aldığı bir alan adı, ilişki bittiğinde pazarlık konusuna dönüşüyor. Kendi alan adınızın durumunu bugün kontrol edebilirsiniz, ama WHOIS çıktısı tek başına yetmiyor: gizlilik düzenlemeleri yüzünden iletişim alanları maskeleniyor, dolayısıyla kayıt sahibinin adı oradan okunmuyor. Belirleyici olan kayıt firmasındaki hesaba kimin girebildiği — ayrıntısı /blog/alan-adi-kimin-adina/ yazısında.

Question 17

Teslimden sonra destek veriyor musunuz?

Accepted Answer

Bakım paketiyle veriyoruz: düzenli güncelleme, yedekleme ve geri yükleme denemesi, SSL ve alan adı süre takibi, çalışma süresi izleme, aylık içerik değişiklikleri. Paket almasanız da site sizin ve panel erişimleri sizde; başka biriyle devam etmeniz gerektiğinde elinizde eksik bir şey olmuyor. Barındırma bizde değilse sunucu ayarına giremeyiz — o durumda takibi biz yapar, yapılacak işi yazılı olarak hosting firmanıza iletirsiniz.

Question 18

Site yayına girdikten sonra ne yapmam gerekiyor?

Accepted Answer

Üç şeyi takviminize yazın: alan adı yenileme tarihi, hosting yenileme tarihi ve Search Console. İlk ikisi kaçırıldığında site yavaşlamaz, tamamen kaybolur. Search Console'a ayda bir bakmak yeterli; orada "Sayfalar" bölümündeki hata sayısı artıyorsa bir şey kırılmış demektir. Bakım paketindeyseniz üçünü de biz takip ediyoruz ve bir şey olduğunda uyarı önce bize geliyor.

Question 19

İletişim formundan gelen mesajlar nereye düşüyor?

Accepted Answer

Kurumsal e-posta adresinize. Ama burada sık yaşanan bir sorun var: form çalışıyor görünürken mesajlar spam klasörüne düşüyor ya da hiç gitmiyor, çünkü alan adının e-posta kayıtları (SPF, DKIM) eksik. Form kurulumunda bu kayıtları da yapılandırıyoruz ve teslimde formu gerçek bir adrese göndererek test ediyoruz. Aylardır form gönderdiğini sanıp tek mesaj almamış siteler gördük; kimse fark etmiyor çünkü form gönderildikten sonra teşekkür yazısını gösteriyor.